AMD - co to za firma i co produkuje

W drugim kwartale 2026 roku segment centrów danych przyniósł AMD 6,718 mld dolarów przychodu, czyli ponad połowę przychodu całej firmy. Producent kojarzony z procesorami do domowych komputerów zarabia dziś głównie na serwerach i sztucznej inteligencji. Wyjaśniamy, czym Advanced Micro Devices zajmuje się naprawdę, jak wygląda jej pozycja wobec Intela i Nvidii oraz co z tego wynika dla firm planujących infrastrukturę.

---

Co to za firma AMD?

Advanced Micro Devices (AMD) to amerykański producent procesorów, układów graficznych i akceleratorów obliczeniowych z siedzibą w Santa Clara w Kalifornii. Firma projektuje układy scalone, ale ich nie wytwarza. Produkcję zleca zewnętrznym fabrykom, głównie tajwańskiemu TSMC. Taki model nazywa się fabless (bez własnych fabryk).

Portfolio dzieli się na cztery główne linie. Ryzen to procesory do komputerów osobistych i laptopów. EPYC to procesory serwerowe. Instinct to akceleratory do obliczeń sztucznej inteligencji i zastosowań naukowych. Radeon to układy graficzne, konkurujące z kartami graficznymi Nvidii. Do tego dochodzą układy programowalne FPGA i platformy adaptacyjne przejęte razem z firmą Xilinx.

Według danych za 2025 rok AMD osiągnęła 34,6 mld dolarów przychodu przy 4,34 mld dolarów zysku netto i zatrudniała około 31 tysięcy osób. Od października 2014 roku firmą kieruje Lisa Su.

Skąd wzięło się AMD?

AMD powstała 1 maja 1969 roku. Założył ją Jerry Sanders razem z siedmioma kolegami z Fairchild Semiconductor, tej samej firmy, z której wyszli wcześniej założyciele Intela. Przez pierwsze dekady AMD funkcjonowała głównie jako drugie źródło dostaw układów zgodnych z konstrukcjami konkurenta.

Punktem zwrotnym był rok 2003. AMD opracowała 64-bitowe rozszerzenie architektury x86 i wprowadziła je na rynek 22 kwietnia 2003 roku wraz z procesorem Opteron. Rozszerzenie, znane dziś jako x86-64, stało się standardem branżowym. Używa go także Intel. Warto o tym pamiętać przy ocenie kompetencji technicznych tej firmy: dzisiejszy 64-bitowy komputer działa na architekturze zaprojektowanej przez AMD.

Drugą decyzją, która ukształtowała firmę, było przejęcie kanadyjskiego producenta układów graficznych ATI Technologies za 5,4 mld dolarów. AMD ogłosiła je 24 lipca 2006 roku, a sfinalizowała 25 października. Dzięki niemu AMD jest dziś jedyną firmą oferującą jednocześnie procesory x86 i wysokowydajne układy graficzne własnego projektu.

W 2008 roku AMD ogłosiła wydzielenie własnych fabryk. Powstało z nich GlobalFoundries, a AMD przeszła na model fabless. Decyzja bywała wtedy krytykowana. Z perspektywy 2026 roku pozwoliła firmie korzystać z najnowszych procesów produkcyjnych TSMC bez ponoszenia kosztów budowy fabryk.

Na czym AMD zarabia w 2026 roku?

Struktura przychodów mówi o firmie więcej niż katalog produktów. W wynikach za drugi kwartał 2026 roku, opublikowanych 4 sierpnia 2026 roku, AMD wykazała 11,536 mld dolarów przychodu, o 50 procent więcej rok do roku. Rozkład na segmenty wygląda tak:

Lisa Su nazwała ten kwartał rekordowym pod względem przychodu i rentowności, a wynik centrów danych podsumowała słowami "more than doubled year-over-year".

Segment gamingowy, z którym AMD kojarzy się najbardziej, odpowiada dziś za niecałe 7 procent przychodu i kurczy się rok do roku. Centra danych urosły w tym czasie ponad dwukrotnie.

Jak wygląda podział rynku między AMD a Intelem?

Na rynku procesorów x86 AMD od lat odbiera udziały Intelowi. Według danych Mercury Research za drugi kwartał 2026 roku AMD miała 34,1 procent całego rynku x86 wobec 65,9 procent Intela. Rok wcześniej Intel miał 70,6 procent. Więcej o samej architekturze procesorów Intela piszemy w osobnym artykule.

Najciekawiej wygląda rynek serwerowy. Liczony w sztukach udział AMD wyniósł 34,5 procent, po wzroście o 7,3 punktu procentowego rok do roku. Ta liczba wymaga jednak zastrzeżenia. Prezes Mercury Research Dean McCarron zwraca uwagę, że obejmuje ona także układy Intela spoza segmentu serwerowego. Gdyby zestawić wyłącznie procesory Xeon SP z EPYC, udział AMD sięgałby 46,4 procent. W bezpośredniej rywalizacji o nowoczesne serwery podział rynku jest więc bliski równowagi.

Warto zachować proporcje. Intel nadal ma większość rynku klienckiego, a w segmencie procesorów mobilnych AMD ma 28,9 procent. Przewaga w serwerach nie przekłada się automatycznie na laptopy.

Po co AMD kupowało kolejne firmy?

Trzy przejęcia z ostatnich lat pokazują, dokąd firma zmierza.

Xilinx to największy producent układów programowalnych FPGA. AMD zapowiedziała przejęcie w październiku 2020 roku i zamknęła je 14 lutego 2022 roku transakcją akcyjną o wartości około 60 mld dolarów. Dała AMD dostęp do rynku obliczeń adaptacyjnych, telekomunikacji i systemów wbudowanych.

Pensando to producent układów DPU, przetwarzających ruch sieciowy w centrach danych. AMD kupiła go w kwietniu 2022 roku za 1,9 mld dolarów.

Najwięcej mówi jednak trzecia transakcja. Przejęcie ZT Systems, dostawcy kompletnych systemów serwerowych, AMD ogłosiła w sierpniu 2024 roku i wyceniła na 4,9 mld dolarów. Transakcja zamknęła się 31 marca 2025 roku. Siedem miesięcy później, 27 października 2025 roku, jego część produkcyjną kupiła od AMD firma Sanmina. AMD zatrzymała zespół projektujący rozwiązania AI w skali szafy serwerowej, a fizyczną produkcję oddała partnerowi.

Sekwencja nie jest przypadkowa. AMD potrzebowała kompetencji projektowania całych systemów, a nie linii montażowych. Rywalizacja z Nvidią nie toczy się już o pojedynczy układ scalony, lecz o kompletną szafę serwerową z chłodzeniem, siecią i oprogramowaniem. Właśnie na to pole AMD kupiła sobie wejście.

Co pozycja AMD oznacza dla Twojej firmy?

Dla większości organizacji AMD nie jest dostawcą, z którym podpisuje się umowę. Jest natomiast składnikiem infrastruktury, za którą płacisz, i to na trzy sposoby.

Pierwszy to wybór instancji w chmurze. Wszyscy główni dostawcy oferują maszyny na procesorach EPYC obok maszyn na Xeonach. Przy porównywalnej wydajności bywają tańsze, bo AMD od lat konkuruje liczbą rdzeni w przeliczeniu na złotówkę. To realna pozycja w rachunku, a zmiana rodziny instancji jest zwykle prostsza niż optymalizacja kodu. Więcej o takich decyzjach piszemy przy okazji architektury IT i modernizacji.

Drugi to ekonomia obciążeń AI. Akceleratory Instinct są dziś alternatywą dla układów Nvidii w trenowaniu i uruchamianiu modeli. Alternatywą oznacza tu przede wszystkim inną dostępność i inną cenę, bo bariera pozostaje po stronie oprogramowania. Ekosystem CUDA ma przewagę dojrzałości, której nie nadrabia się samą specyfikacją sprzętu. Przy wdrożeniach modeli sprzęt bywa zresztą mniejszym problemem niż dane i procesy wokół nich. Pisaliśmy szerzej o tym, gdzie sztuczna inteligencja w biznesie oszczędza czas.

Trzeci to dywersyfikacja dostawców. Rynek, na którym jeden producent ma 90 procent udziałów, jest ryzykiem zakupowym. Rynek podzielony blisko równo daje pole do negocjacji i zabezpiecza przed przestojami w dostawach. Wzrost udziałów AMD w serwerach jest z tego punktu widzenia dobrą wiadomością dla kupujących, niezależnie od tego, czyj sprzęt ostatecznie wybiorą. Ta dywersyfikacja ma jednak granicę. AMD jest firmą fabless i najnowsze układy zamawia w TSMC, więc zmiana dostawcy procesora nie usuwa ryzyka po stronie fabryk.

Jedno zastrzeżenie na koniec. Wybór architektury procesora rzadko jest pierwszym problemem, jaki firma ma z infrastrukturą. Zanim zaczniesz porównywać EPYC z Xeonem, sprawdź, czy obecne zasoby są w ogóle wykorzystywane. W audytach częściej znajdujemy przewymiarowane maszyny niż źle dobrany procesor.

Najczęściej zadawane pytania

Co to jest AMD w komputerze?

W komputerze AMD oznacza zwykle procesor z rodziny Ryzen albo układ graficzny Radeon. Skrót pochodzi od nazwy producenta, Advanced Micro Devices. Sama firma nie składa komputerów, tylko dostarcza podzespoły producentom sprzętu.

Czy AMD jest lepsze od Intela?

Nie ma odpowiedzi niezależnej od zastosowania. W serwerach AMD oferuje zwykle więcej rdzeni w tej samej cenie, co sprzyja obciążeniom zrównoleglonym. Intel utrzymuje przewagę w części zadań jednowątkowych i ma szerszą ofertę układów zintegrowanych. Decyzję warto opierać na testach własnego obciążenia, nie na rankingach ogólnych.

Kto jest właścicielem AMD?

AMD jest spółką publiczną notowaną na giełdzie Nasdaq pod symbolem AMD. Nie ma pojedynczego właściciela, a akcjonariat rozkłada się między inwestorów instytucjonalnych i indywidualnych. Zarządem kieruje Lisa Su, pełniąca funkcję prezesa i dyrektora generalnego.

Gdzie produkowane są procesory AMD?

AMD nie ma własnych fabryk od 2009 roku. Produkcję układów zleca podmiotom zewnętrznym, przede wszystkim tajwańskiemu TSMC. Montaż i testowanie odbywają się w kolejnych zakładach partnerskich.

Czym różni się Ryzen od EPYC?

To ta sama architektura w dwóch zastosowaniach. Ryzen trafia do komputerów osobistych i laptopów, ma mniej rdzeni i wyższe częstotliwości. EPYC jest przeznaczony do serwerów, oferuje znacznie więcej rdzeni, więcej kanałów pamięci i funkcje niezawodnościowe wymagane w centrach danych.

Czy AMD produkuje układy do sztucznej inteligencji?

Tak. Służy do tego linia akceleratorów Instinct, konkurująca z układami Nvidii w centrach danych. To dziś najszybciej rosnąca część biznesu AMD, choć przewaga Nvidii w oprogramowaniu pozostaje istotna.

Podsumowanie

Architektura x86-64, przejęcie ATI i porzucenie własnych fabryk doprowadziły AMD do pozycji drugiego gracza na rynku x86, z realną szansą na parytet w serwerach. Kolejne przejęcia przesunęły ją z projektowania układów w stronę projektowania całych systemów.

Dla firmy planującej infrastrukturę wniosek jest praktyczny. Nie chodzi o kibicowanie producentowi, tylko o to, że rynek procesorów serwerowych przestał być monopolem. To zmienia ceny, dostępność i pozycję negocjacyjną kupującego.

Zastanawiasz się, czy Twoja infrastruktura jest dobrana do faktycznych obciążeń? Skontaktuj się z nami - przeanalizujemy koszty i wydajność, zanim zaczniesz wymieniać sprzęt.

Źródła

1. AMD, "AMD Reports Second Quarter 2026 Financial Results", 04.08.2026 - przychód 11 536 mln USD, segment centrów danych 6 718 mln USD i wzrost o 107 procent rok do roku (odczyt 05.09.2026)
2. AMD, "AMD Completes Acquisition of ZT Systems", 31.03.2025 - data sfinalizowania przejęcia ZT Systems (odczyt 05.09.2026)
3. Sanmina Corporation, "Sanmina Completes Acquisition of ZT Systems Data Center Infrastructure Manufacturing Business from AMD", 27.10.2025 - data sfinalizowania sprzedaży części produkcyjnej ZT Systems (odczyt 05.09.2026)
4. HotHardware, "AMD Hits Record x86 Market Share To Cut Into Intel's Chip Lead In Every Segment", Paul Lilly, 21.08.2026 - dane Mercury Research za drugi kwartał 2026 i komentarz prezesa Deana McCarrona o udziale 46,4 procent (odczyt 05.09.2026)
5. Wikipedia, "AMD" - dane historyczne, wyniki roczne za 2025 oraz wartości i daty przejęć ATI, Xilinx, Pensando i ZT Systems (odczyt 05.09.2026)